نگهداری دگو: جونده‌ی روزگرد و اجتماعی که قند برایش خطرناک است

دگو (Degu) جونده‌ی کوچکی از کوهستان‌های شیلی است که در دو ویژگی مهم با بیشتر جوندگان خانگی فرق دارد: برخلاف همستر و چینچیلا که شب‌زی‌اند، دگو روزگرد (diurnal) است و برنامه‌ی فعالیتش شبیه انسان است؛ و برخلاف تصور رایج، رژیم غذایی‌اش باید تقریباً کاملاً بدون قند باشد.

اجتماعی تا حد ضرورت

دگو یکی از اجتماعی‌ترین جوندگان خانگی است و تنهایی برایش گزینه‌ی قابل‌قبولی نیست.

• دگو باید حداقل جفتی، ترجیحاً در گروه کوچک نگهداری شود؛ در طبیعت هم در کلونی‌های بزرگ زندگی می‌کند.
• دگوی تنها معمولاً استرس مزمن نشان می‌دهد و کیفیت زندگی‌اش به‌شدت افت می‌کند.
• معرفی دگوهای جدید به یکدیگر باید تدریجی و با نظارت باشد تا از دعوا جلوگیری شود.

حساسیت به قند: نکته‌ای که اغلب نادیده گرفته می‌شود

مهم‌ترین تفاوت رژیم دگو با اکثر جوندگان دیگر، عدم‌تحمل بالای آن به قند است.

• دگو مستعد ابتلا به دیابت است؛ رژیم پرقند می‌تواند به‌مرور به بیماری مزمن و کاهش کیفیت زندگی منجر شود. مکانیزم دقیق این حساسیت متابولیک و علائم اولیه‌ای که باید زیر نظر بگیرید را در دیابت در دگو بخوانید.
• میوه‌ی تازه که برای همستر یا خوکچه‌ی هندی یک تنقلات معمولی است، برای دگو باید بسیار محدود یا کاملاً حذف شود.
• پایه‌ی رژیم باید علف خشک (تیموتی) به‌همراه پلت مخصوص دگو یا چینچیلا (بدون آب‌میوه یا دانه‌ی شیرین‌شده) باشد.

اگر می‌خواهید به دگو تشویقی بدهید، برگ سبزی خشک‌شده یا مقدار بسیار کم سبزی تازه گزینه‌ی امن‌تری نسبت به میوه است. در تردید، مشورت با دامپزشک اگزوتیک بهتر از حدس‌زدن است.

برنامه‌ی روزانه: روزگرد بودن یعنی چه

• دگو بیشتر ساعات روز فعال است، برخلاف اکثر جوندگان خانگی که شب‌زی‌اند؛ این یعنی برنامه‌ی تعامل شما با او راحت‌تر با برنامه‌ی روزانه‌ی خودتان هماهنگ می‌شود.
• با این حال، مثل بسیاری جوندگان، در ساعات گرگ‌ومیش (سپیده و غروب) فعالیت بیشتری دارد.
• چرخ دویدن با قطر مناسب و بدون شکاف (برای جلوگیری از آسیب دم) از تجهیزات ضروری قفس است.

قفس و رفتار

• قفس باید فضای کافی برای جهش و کاوش داشته باشد؛ چند طبقه با شیب و رمپ برای این جونده‌ی فعال مناسب است.
• مثل چینچیلا، دگو هم برای سلامت پوستش به حمام خاک نیاز دارد؛ راهنمای نگهداری چینچیلا جزئیات این نوع حمام را توضیح داده.
• دگو موجودی جونده است و به مواد جونده‌ای مناسب (چوب‌های ایمن، مقوا) برای سایش دندان‌های دائم‌الرشد نیاز دارد.
• دم دگو شکننده است و در صورت گرفته‌شدن ناگهانی می‌تواند از جا کنده شود (این پدیده تقریباً غیرقابل‌برگشت است)؛ هرگز دگو را از دم نگیرید یا نکشید.

اشتباهات رایج

• نگهداری تک و تنها بدون هم‌نوع.
• دادن میوه یا تنقلات شیرین به‌طور مرتب.
• گرفتن یا کشیدن دم هنگام جابه‌جایی.
• قفس با فضای عمودی کم که مانع جهش و کاوش طبیعی می‌شود.

نشانه‌های هشدار

افزایش قابل‌توجه تشنگی و ادرار (نشانه‌ی احتمالی دیابت)، کاهش وزن، کدری چشم، بی‌اشتهایی و کاهش فعالیت گروه باید جدی گرفته شوند و نیاز به معاینه‌ی دامپزشک اگزوتیک دارند. فهرست کامل‌تر علائم عمومی را در راهنمای علائم بیماری حیوانات اگزوتیک ببینید.

اگر بین جوندگان کوچک مردد هستید، تفاوت نیازهای دگو را با چینچیلا (هر دو کوهستانی و علاقه‌مند به حمام خاک، اما چینچیلا شب‌زی‌تر است)، موش دستی (اجتماعی هم هست اما حساسیتش به قند نیست، بلکه به مشکلات تنفسی است) و راهنمای پستانداران کوچک مقایسه کنید.