مار هوگ‌نوز: پوزه‌بالای بامزه با نمایش‌های دفاعی عجیب

مار هوگ‌نوز غربی (Western Hognose Snake) با آن پوزه‌ی رو به بالا، جثه‌ی جمع‌وجور و قیافه‌ی همیشه کنجکاوش خیلی زود توجه علاقه‌مندان مار را جلب می‌کند. این مار بیشتر وقتش را روی زمین یا زیر بستر می‌گذراند و معمولاً نگهداری پیچیده‌ای ندارد؛ بااین‌حال چند ویژگی خاص دارد که بهتر است قبل از خرید بدانید، مخصوصاً نمایش‌های دفاعی و وضعیت نیش آن.

اول با اخلاقش آشنا شویم

هوگ‌نوز وقتی می‌ترسد ممکن است گردنش را پهن کند، با صدای بلند فوت بکشد و حتی با دهان بسته ضربه‌ی نمایشی بزند. اگر این نمایش جواب ندهد، بعضی‌ها خودشان را به مردن می‌زنند و وارونه می‌شوند! این رفتارها معمولاً دفاعی‌اند و نشانه‌ی «تهاجمی بودن» مار نیستند.

• مار تازه‌وارد را دست‌کم یک هفته و تا زمانی که دو وعده‌ی منظم خورده، زیاد دست‌کاری نکنید.
• برای برداشتنش از پهلو نزدیک شوید؛ حرکت ناگهانی از بالای سر شبیه حمله‌ی شکارچی است.
• بعد از غذا حداقل ۴۸ ساعت به مار دست نزنید.
• هر جلسه‌ی دست‌کاری را کوتاه و آرام نگه دارید و بدن مار را کامل حمایت کنید.

هوگ‌نوز دندان‌های عقبی و بزاق سمیِ خفیف دارد. نیش در نگهداری معمول رایج نیست، اما می‌تواند درد و تورم قابل‌توجه ایجاد کند. اجازه ندهید مار هنگام غذا خوردن دستتان را بجود؛ در صورت نیش، آن را نکشید و اگر تورم شدید، علائم عمومی یا سابقه‌ی حساسیت دارید فوراً به پزشک مراجعه کنید.

خانه‌ای امن برای یک حفار حرفه‌ای

این گونه استاد کندن و فرار از شکاف‌های کوچک است. محفظه باید درِ کاملاً قفل‌شونده و تهویه‌ی مناسب داشته باشد. برای یک ماده‌ی بالغ، تراریومی حدود ۹۰ در ۴۵ سانتی‌متر انتخاب خوبی است؛ نرها معمولاً کوچک‌ترند، ولی فضای بیشتر همیشه فرصت حرکت و کاوش بهتری می‌دهد.

• ۷ تا ۱۰ سانتی‌متر بستر قابل‌حفاری مثل آسپن مخصوص خزندگان یا مخلوط خاکِ بدون کود و مواد شیمیایی فراهم کنید.
• در سمت گرم و خنک، دو مخفیگاه تنگ و امن بگذارید.
• یک ظرف آب سنگین و کم‌عمق قرار دهید و آب را مرتب عوض کنید.
• بستر خیس و دائماً مرطوب مناسب نیست؛ برای پوست‌اندازی، یک مخفیگاه مرطوب جداگانه بهتر است.

دما و نور

یک سمت محفظه را گرم و سمت دیگر را خنک نگه دارید تا مار خودش دمای مناسب را انتخاب کند. نقطه‌ی گرم حدود ۲۹ تا ۳۲ درجه و سمت خنک حدود ۲۳ تا ۲۶ درجه باشد. گرما را با ترموستات کنترل کنید و دما را با دماسنج دیجیتال در هر دو سمت بسنجید؛ حدس‌زدن با دست دقیق نیست.

شب می‌توان دما را کمی پایین آورد، اما نباید محیط برای مدت طولانی سرد شود. چرخه‌ی روشنایی منظم ۱۲ ساعته مناسب است. UVB ملایم می‌تواند به ایجاد چرخه‌ی طبیعی‌تر و رفاه حیوان کمک کند، ولی جایگزین گرادیان حرارتی درست نیست.

غذا دادن بدون دردسر

در اسارت، غذای استاندارد هوگ‌نوز موش منجمدی است که کاملاً یخ‌زدایی و تا دمای نزدیک بدن گرم شده باشد. پهن‌ترین بخش طعمه نباید خیلی بزرگ‌تر از پهن‌ترین قسمت بدن مار باشد.

• بچه‌ها معمولاً هر ۵ تا ۷ روز و بالغ‌ها حدود هر ۷ تا ۱۴ روز غذا می‌خورند.
• با انبر غذا بدهید و دستتان بوی موش نگیرد.
• طعمه‌ی زنده ممکن است مار را زخمی کند و ضرورتی ندارد.
• هوگ‌نوزها گاهی، به‌ویژه در فصل سرد یا پس از جابه‌جایی، غذا را رد می‌کنند. مرتب طعمه عوض نکنید؛ اول دما، استرس، وزن و شرایط محفظه را بررسی کنید.

چه وقت باید سراغ دامپزشک برویم؟

کاهش وزن، خس‌خس یا تنفس با دهان باز، ترشح از دهان و بینی، حباب، زخم و قرمزی شکم، کنه، تورم غیرعادی، برگشت غذا و پوست‌اندازی‌های ناقصِ تکراری طبیعی نیستند. وزن مار را ماهانه ثبت کنید؛ عدد ترازو خیلی زودتر از ظاهر حیوان کاهش وزن را نشان می‌دهد.

هوگ‌نوز با محفظه‌ی امن، بستر مناسب و غذادهی حساب‌شده می‌تواند سال‌ها همراه جذابی باشد. پیش از خرید، اصول نگهداری مار و گزینه‌های دیگر مثل میلک اسنیک و کینگ اسنیک را هم مقایسه کنید و نمایش‌های دفاعی این مار را با بدخلقی اشتباه نگیرید.