نگهداری مار به‌عنوان حیوان خانگی: اصول پایه برای شروع درست

مارها با نیازهای نسبتاً ساده اما دقیق، از حیوانات اگزوتیک محبوب‌اند و برای بسیاری، اولین خزنده‌ی خانگی محسوب می‌شوند. موفقیت در نگهداری مار به سه چیز بستگی دارد: محیط درست، تغذیه‌ی مناسب و شناخت نشانه‌های سلامت. پیش از خرید، درباره‌ی گونه و اندازه‌ی نهایی آن تحقیق کنید؛ برخی گونه‌ها بسیار بزرگ می‌شوند.

محیط و امنیت محفظه

• مار جانوری است که برای فرار تلاش می‌کند؛ محفظه باید کاملاً محکم و بدون منفذ فرار باشد. یک مار فراری می‌تواند به‌سختی پیدا شود.
• پناهگاه در هر دو منطقه‌ی گرم و خنک لازم است؛ مارها به فضای بسته و امن نیاز دارند و بدون پناهگاه دچار استرس می‌شوند.
• اندازه‌ی محفظه باید متناسب با گونه و اجازه‌ی حرکت و کشش بدن باشد.

دما و رطوبت

مار هم مانند سایر خزندگان به گرادیان حرارتی نیاز دارد؛ یک منطقه‌ی گرم برای هضم و یک منطقه‌ی خنک برای استراحت.

• دما را با ترموستات و دماسنج کنترل کنید؛ منبع گرمای بدون کنترل خطر سوختگی دارد.
• رطوبت نامناسب یکی از دلایل اصلی مشکلات پوست‌اندازی است؛ رطوبت را متناسب با گونه تنظیم کنید و یک «باکس مرطوب» برای دوره‌ی پوست‌اندازی فراهم کنید.

تغذیه

بیشتر مارهای خانگی طعمه‌خوارند و در فواصل مشخص تغذیه می‌شوند، نه هر روز.

1. اندازه‌ی طعمه باید متناسب با قطر بدن مار باشد؛ طعمه‌ی بزرگ‌تر از حد، خطرناک است.
2. استفاده از طعمه‌ی منجمدِ کاملاً یخ‌زدایی‌شده و گرم‌شده ایمن‌تر از طعمه‌ی زنده است؛ طعمه‌ی زنده می‌تواند به مار آسیب بزند.
3. بعد از تغذیه، مار را دست‌کاری نکنید (حداقل یک تا دو روز) تا هضم مختل نشود و مار طعمه را بالا نیاورد.
4. آب تمیز همیشه در دسترس باشد؛ بسیاری از مارها در آب هم می‌نوشند و هم خیس می‌خورند.

پوست‌اندازی (Shedding)

پوست‌اندازی سالم نشانه‌ی محیط درست است.

پوست‌اندازی ناقص یا تکه‌تکه معمولاً نشانه‌ی پایین‌بودن رطوبت است. پوستِ روی چشم (eye cap) که کنده نشود می‌تواند مشکل‌ساز شود. پیش از پوست‌اندازی، چشم‌ها کدر و آبی می‌شوند و مار ممکن است کم‌اشتها و حساس شود؛ در این دوره او را کمتر دست‌کاری کنید.

دست‌کاری درست

• در دوره‌ی کدرشدن چشم و بلافاصله پس از تغذیه، از دست‌کاری بپرهیزید.
• حرکات آرام و حمایت از وزن بدن، استرس را کاهش می‌دهد.
• همیشه پیش و پس از دست‌کاری دست‌ها را بشویید (بهداشت و پیشگیری از سالمونلا).

نشانه‌های سلامت و بیماری

نشانه‌های سلامت: چشم‌های شفاف (جز دوره‌ی پوست‌اندازی)، پوست‌اندازی کامل و یک‌تکه، اشتها و زبان‌کشیدن منظم و رفتار طبیعی.

هشدارها: بازدم خس‌خس‌دار، دهان باز مداوم، لکه‌های پوستی، تورم، و امتناع طولانی از غذا باید جدی گرفته شوند. عفونت تنفسی و استوماتیت (عفونت دهان / mouth rot) در مار شایع و نیازمند مراجعه به دامپزشک خزندگان است. با محیط و تغذیه‌ی درست، بسیاری از این مشکلات اصلاً پیش نمی‌آیند.