شناسایی قورباغههای درختی آمازون از روی نقش عنبیه؛ جایگزینی بدون آسیب برای بریدن انگشت
در مطالعات میدانی دوزیستان، برای تشخیص افراد از یکدیگر سالها از روشهایی مثل بریدن بند انگشت استفاده شده که میتواند بر بقا، فیزیولوژی و رفتار جانور اثر بگذارد. تیمی از بخش بومشناسی رفتاری دانشگاه برن سوئیس، با همکاری پژوهشگرانی از گراتس اتریش، روشی کمآسیبتر را روی قورباغهی درختی Osteocephalus oophagus آزمودهاند؛ گونهای آمازونی که عنبیهی طلاییاش با خطوط ریز و شعاعی سیاه پوشیده شده است. نتایج در مجلهی دسترسی آزاد Herpetozoa منتشر شده است.
پژوهشگران طی سه فصل بارانی (۲۰۲۱ تا ۲۰۲۳) در جزیرهای رودخانهای به وسعت حدود ۵ هکتار در ذخیرهگاه طبیعی نوراگ در گویان فرانسه، بدون گرفتن قورباغهها از چشم آنها عکس گرفتند و تصاویر را روی یک تبلت مقاوم با کتابخانهی مرجع مقایسه کردند. حاصل کار ۳۹۲ بار ثبت مربوط به ۱۰۳ قورباغهی مختلف بود و شناساییها با نرمافزار Wild-ID هم بهطور مستقل تأیید شد. حتی از جفتهایی که در حال جفتگیری بودند هم بدون مزاحمت عکس گرفته شد.
الگوهای عنبیه بسیار متمایز بودند و در هر فصل بین ۵۶ تا ۸۰ درصد قورباغهها دوباره پیدا و با اطمینان شناسایی شدند؛ یعنی این الگو دستکم برای پایش کوتاهمدت پایدار است. نویسندگان یادآوری میکنند که کارایی روش به گونه بستگی دارد و باید پیش از استفادهی گسترده برای هر گونه جداگانه آزموده شود، و پایداری الگو در بازههای طولانیتر هنوز بررسی نشده است. برای نگهدارندگان و پرورشدهندگان دوزیستان هم ایدهی جالبی است: عکسبرداری منظم و باکیفیت از جزئیات ظاهری مثل چشم یا نقش پوست، راهی بدون استرس برای ثبت هویت هر جانور در کلکسیون است.