بزرگ‌ترین کلنی طوطی جهان در پاتاگونیا؛ سه دهه پایش طوطی‌های نقب‌زن و تهدیدهایی که هنوز پابرجاست
طوطی نقب‌زن (Cyanoliseus patagonus) که در بازار پرندگان زینتی با نام «کانور پاتاگونیایی» شناخته می‌شود، بزرگ‌ترین کلنی زادآوری طوطی‌سانان در جهان را در صخره‌های ماسه‌سنگی ال‌کوندور، نزدیک مصب رود ریو نگرو در شمال‌شرق پاتاگونیا، تشکیل داده است. این کلنی در امتداد حدود ۲۱ کیلومتر از ساحل اقیانوس اطلس کشیده شده و نزدیک به ۷۱ درصد جمعیت زادآور این گونه را در خود جای داده است. جفت‌ها تمام عمر با هم می‌مانند، در دل صخره تونل‌هایی تا عمق سه متر حفر می‌کنند و از اوت تا دسامبر دو تا پنج جوجه پرورش می‌دهند؛ جالب آنکه جوجه‌های بزرگ‌تر در نگهداری لانه و حتی غذا دادن به خواهر و برادرهای کوچک‌ترشان کمک می‌کنند.
خوان ماسلو و پترا کویلفلت، زیست‌شناسان دانشگاه گیسن آلمان، از سال ۱۹۹۸ این کلنی را پایش می‌کنند و امروز به‌جای عکاسی پیاده از دوربین‌های ویدئویی و یک سامانه‌ی هوش مصنوعی برای شمارش پرندگان استفاده می‌کنند. داده‌های آن‌ها نشان می‌دهد جمعیت به‌شدت به آب‌وهوا حساس است: پس از خشکسالی مرتبط با پدیده‌ی لانینا، شمار لانه‌های فعال از ۳۷٬۵۳۱ در سال ۲۰۰۱ به ۲۱٬۸۸۳ در ۲۰۰۵ رسید (افت ۴۲ درصدی)، اما در ۲۰۱۹ به رکورد ۴۰٬۶۷۱ لانه بازگشت. در همین مدت، ساخت‌وساز، پاراگلایدر و شکار غیرقانونی، تراکم کلنی را حدود پنج کیلومتر به سمت غرب جابه‌جا کرده است.
تهدیدها هنوز جدی‌اند: فرسایش بخش شرقی صخره می‌تواند به ریزش و از دست رفتن لانه‌ها بینجامد، و قطع جنگل‌ها در جنوب‌غرب استان بوئنوس آیرس محل تغذیه و استراحت پرندگانی را از بین می‌برد که گاهی تا ۶۶ کیلومتر برای یافتن غذا پرواز می‌کنند. به گفته‌ی پژوهشگران، کاهش جمعیت این گونه از قرن نوزدهم با تخریب زیستگاه، صید برای تجارت پرندگان زینتی و کشتار به‌عنوان آفت محصولات کشاورزی آغاز شد. ذخیره‌گاهی برای حفاظت از کلنی در سال ۲۰۲۴ رسماً تصویب شد، اما دو سال بعد هنوز برنامه‌ی مدیریتی آن اجرا نشده است. برای علاقه‌مندان کانورها این گزارش یادآوری است که خرید پرنده‌ی پرورش‌یافته در اسارت و با منشأ مشخص، بخشی از حفاظت از همین جمعیت‌های وحشی است.