باکتریهای پوست، سپر دفاعی قورباغهها در برابر قارچ کیتریدی؛ اما نه برای همهی گونهها
قارچ کیتریدی (Batrachochytrium dendrobatidis) یکی از ویرانگرترین عوامل بیماریزای حیاتوحش است که در دهههای اخیر جمعیتهای زیادی از دوزیستان را در سراسر جهان از بین برده است. تیمی از پژوهشگران دانشگاه ایالتی پنسیلوانیا (Penn State) به سرپرستی گی بکر و با نویسندگی اول لورا شاک، در آزمایشی آزمایشگاهی در برزیل بررسی کردند که جامعهی باکتریایی پوست چه نقشی در محافظت از قورباغهها در برابر این قارچ دارد. نتایج این پژوهش در نشریهی Animal Microbiome منتشر شده است.
پژوهشگران حدود ۷۰۰ سویهی باکتری را از پوست دو گونهی قورباغهی برزیلی (Haddadus binotatus و Ischnocnema henselii) جدا و کشت دادند و توانایی هر سویه در مهار رشد قارچ را طی یک هفته سنجیدند. سپس با استفاده از آنتیبیوتیک، باکتریهای پوست گروهی از قورباغهها را سرکوب کردند. در گونهی H. binotatus، تا زمانی که میکروبیوم پوست سالم بود، قورباغهها عفونت را بهخوبی تحمل میکردند؛ اما با از بین رفتن باکتریها، علائم بیماری افزایش یافت. در مقابل، گونهی I. henselii چه با میکروبیوم سالم و چه بدون آن، بهشدت حساس باقی ماند — یعنی گونههای مختلف راهبردهای دفاعی متفاوتی دارند.
نکتهی کلیدی این پژوهش آن است که صرفاً «تنوع» باکتریها تعیینکننده نیست؛ بلکه حضور سویههای خاصی که توانایی مهار قارچ را دارند با بقای قورباغهها مرتبط بود. پژوهشگران امیدوارند شناخت این باکتریهای محافظ به طراحی راهکارهای حفاظتی برای دوزیستان در خطر انقراض کمک کند.
برای نگهداران دوزیستان و دامپزشکان، این یافته یادآوری مهمی است: پوست دوزیستان فقط یک پوشش نیست، بلکه یک اکوسیستم میکروبی محافظ است. مصرف بیرویهی آنتیبیوتیک یا ضدعفونیکنندههای قوی در محیط نگهداری میتواند این سد دفاعی را تضعیف کند، و تجویز دارو برای این جانوران باید تنها با تشخیص و نظر دامپزشک حیوانات اگزوتیک انجام شود.