نمونههای موزهای راز ناپدید شدن قورباغههای برزیل در دههی ۱۹۷۰ را فاش کردند: قارچ کیتریدیوم

بین سالهای ۱۹۷۹ تا ۱۹۸۲ جمعیت قورباغهها در ایستگاه زیستی بوراسیا (Boracéia) در جنگل آتلانتیک برزیل بهطور ناگهانی فرو ریخت. برخی پژوهشگران تغییرات اقلیمی یا رخدادهای شدید آبوهوایی را عامل آن میدانستند. پژوهشی که ۱۴ اکتبر ۲۰۲۶ در مجلهی Molecular Ecology منتشر شد، این معما را به قارچ Batrachochytrium dendrobatidis، عامل بیماری کیتریدیومیکوز، نسبت میدهد. پژوهشگران مرکز ژنومیک حفاظتی اسمیتسونین و دانشگاه پناستیت بیش از ۳۷۰ نمونهی موزهای از ۱۷ گونه را آزمایش کردند. این نمونهها در دهههای ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰ جمعآوری شده بودند. هیچیک از نمونههای پیش از ۱۹۷۹ آلوده نبودند، اما بیش از نیمی از نمونههای دههی ۱۹۸۰ آزمایش مثبت دادند. این نشان میدهد قارچ پس از رسیدن به منطقه بهسرعت در جامعهی دوزیستان پخش شده است.
یک یافتهی جالب این بود که گونههایی که بیشترین کاهش را داشتند، در نمونهها آلودگی قابل ردیابی نداشتند، اما گونههایی که کاهش نیافته بودند بهشدت آلوده بودند. به گمان پژوهشگران، گونههای حساس احتمالاً پیش از آنکه نمونهی آلودهای از آنها جمعآوری شود از بین رفتهاند و گونههای مقاوم با وجود آلودگی زنده ماندهاند. تیم پژوهش بین ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۴ شش بار به منطقه بازگشت و ۱۲ گونه از ۱۷ گونه را دوباره پیدا کرد. بیشتر آنها ظاهراً بهبود یافتهاند و با وجود آنکه هنوز آلودهاند، تحمل گستردهای نسبت به قارچ پیدا کردهاند. سرنوشت پنج گونهی دیگر روشن نیست. نویسندگان تأکید کردهاند که نتایج فقط به یک منطقه مربوط است و نمیتوان آن را به کل جنگل آتلانتیک تعمیم داد.
اهمیت این روش فراتر از برزیل است. بازسازی تاریخچهی بیماری با کمک نمونههای موزهای میتواند به پیشبینی رفتار عوامل بیماریزای دیگر مثل B. salamandrivorans کمک کند؛ قارچی که سمندرهای اروپا را تهدید میکند. برای نگهدارندگان قورباغه و سمندر، این خبر بار دیگر نشان میدهد که قرنطینهی حیوانات تازهوارد، ضدعفونی تجهیزات و پرهیز از رها کردن دوزیستان خانگی در طبیعت چقدر مهم است.
منبع: Smithsonian’s National Zoo & Conservation Biology Institute