نقشه‌ی «پناهگاه‌های اقلیمی» برای نجات وزغ‌های هارلکین پاناما از قارچ کیتریدیوم
وزغ‌های هارلکین (جنس Atelopus) از دهه‌ی ۱۹۷۰ یکی از بزرگ‌ترین قربانیان بیماری کیتریدیومیکوز بوده‌اند؛ بیماری قارچی‌ای که عامل آن Batrachochytrium dendrobatidis است و پوست دوزیستان را درگیر می‌کند. پژوهشی تازه از مؤسسه‌ی اسمیتسونین، مؤسسه‌ی تحقیقات گرمسیری اسمیتسونین و دانشگاه جورج میسون که در مجله‌ی Journal for Nature Conservation منتشر شده، تلاش کرده بفهمد این وزغ‌ها را کجا می‌توان با بیشترین شانس بقا دوباره به طبیعت برگرداند.
تیم پژوهش با ترکیب مدل‌هایی که پراکندگی قارچ و زمان اوج آن را بر اساس دما و رطوبت فصلی پیش‌بینی می‌کنند، نقشه‌ی مناسب‌بودن محیط برای کیتریدیوم را در سراسر پاناما تهیه کرد و «پناهگاه‌های اقلیمی» را مشخص کرد؛ مناطقی که برای قارچ نامساعد اما برای وزغ‌ها مناسب‌اند. مقایسه‌ی این نقشه با محل جمعیت‌های باقی‌مانده نشان داد بیشتر گونه‌های Atelopus تنها در جاهایی دوام آورده‌اند که بیش از ۸۰ درصد فصل‌ها برای عفونت متوسط تا شدید کیتریدیوم نامناسب است. به گفته‌ی پژوهشگران، این یعنی بیماری — و نه فقط تخریب زیستگاه — عامل اصلی تعیین‌کننده‌ی محل بقای این وزغ‌هاست.
تنها استثنا وزغ هارلکین متغیر (Atelopus varius) بود که در مناطق مساعد برای بیماری هم دیده شد؛ موضوعی که شاید نشانه‌ی نوعی مقاومت تکاملی باشد، هرچند هنوز تأیید نشده است. پروژه‌ی نجات و حفاظت دوزیستان پاناما که این وزغ‌ها را در اسارت تکثیر می‌کند، اکنون بررسی میدانی مناطق پیشنهادی را آغاز کرده و قصد دارد بقای وزغ‌های رهاشده در پناهگاه‌ها را با مناطق آلوده مقایسه کند. پژوهشگران تأکید می‌کنند که این روش درمان بیماری نیست و با تغییر اقلیم باید نقشه‌ها مدام به‌روز شوند، اما رهاسازی را از یک قمار به تصمیمی مبتنی بر داده تبدیل می‌کند.
برای نگهداران دوزیستان، این پژوهش یادآوری دیگری است که کیتریدیوم تهدیدی جدی است و قرنطینه‌ی حیوانات تازه‌وارد و رعایت بهداشت در نگهداری قورباغه‌ها و سمندرها اهمیت زیادی دارد.
منبع: Bioengineer.org (بازنشر بیانیه‌ی اسمیتسونین: Smithsonian Newsdesk)