خلأهای قانونی، تجارت خزندگان و دوزیستان خانگی را به تهدیدی برای انقراض تبدیل کرده است

مونگابی در گزارشی به قلم اسپورتی رامان، با تکیه بر یادداشتی که امسال گروهی از پژوهشگران و فعالان حفاظت (از جمله WCS و Pro Wildlife) در مجلهی Nature منتشر کردهاند، توضیح میدهد که چرا تجارت حیوانات خانگی برای بسیاری از خزندگان و دوزیستان به تهدید جدی بدل شده است. نقطهی شروع گزارش، عملیات گارد مدنی اسپانیا در ۲۵ سپتامبر بود: ۲۰۹ خزنده از دو مرکز تکثیر در استان کاستیون توقیف شد که نزدیک به نیمی از آنها تحت حمایت CITES بودند و ایگواناهای بومی فیجی با وضعیت بحرانی هم در میانشان بود. سه نفر بازداشت شدند و متهماند حیوانات قاچاق را با حیوانات قانونی مخلوط کرده، بدون مجوز تکثیر کرده و در نمایشگاههای خزندگان اروپا فروختهاند.
به گفتهی گزارش، طبق دادههای IUCN از هر پنج گونهی خزنده یک گونه و از هر پنج دوزیست دو گونه در خطر انقراضاند، اما فقط حدود ۹٫۵ درصد گونههای خزنده و ۴٫۲ درصد دوزیستان در فهرستهای CITES قرار دارند. بیش از نیمی از خزندگان و حدود ۴۰ درصد دوزیستانی که در تجارت دیده میشوند از طبیعت صید شدهاند. افزودن یک گونه به CITES به رأی دوسوم اعضا در نشستی سهسالانه نیاز دارد، در حالی که گونههای تازهکشفشده گاهی کمتر از یک سال بعد از توصیف علمی وارد بازار میشوند. نمونههایی مثل آنول کوویهی پورتوریکو که گفته میشود در یک نمایشگاه آلمانی حدود ۴ هزار یورو فروخته شده، یا ایگواناهای گالاپاگوس که اکوادور هرگز صادرات قانونیشان را مجاز نکرده ولی نمونههای «پرورش در اسارت» آنها در اروپا معامله میشود، نشان میدهد این خلأ چگونه مورد سوءاستفاده قرار میگیرد.
پیشنهادهای کارشناسان شامل تصویب قوانینی شبیه «قانون لیسی» آمریکا (ممنوعیت فروش حیواناتی که در کشور مبدأ بهطور غیرقانونی صید شدهاند)، تهیهی «فهرست مثبت» گونههای مجاز برای نگهداری خانگی، ایجاد سامانههای ثبت واردات مشابه پایگاه LEMIS آمریکا در همهی کشورها، و استفاده از بارکد ژنتیکی برای تأیید هویت گونههاست. اتحادیهی اروپا هم مطالعات امکانسنجی برای قانونی از نوع لیسی و برای فهرست مثبت را سفارش داده است. برای نگهدارندگان خزندگان و دوزیستان در ایران، پیام اصلی روشن است: پرسیدن دربارهی منشأ حیوان و ترجیح نمونههای واقعاً تکثیرشده در اسارت از فروشندگان معتبر، اهمیتی فراتر از سلامت خود حیوان دارد.
منبع: Mongabay