جابهجا کردن خزندگان و دوزیستان برای پروژههای عمرانی به ندرت جواب میدهد؛ بررسی ۳۱۳ مورد در سراسر جهان
وقتی زمینی برای ساختوساز آماده میشود، یکی از راهکارهای رایج این است که مارها، قورباغهها و دیگر خزندگان و دوزیستان را جمعآوری کرده و به جای دیگری منتقل کنند. تیمی از آزمایشگاه تصمیمگیریهای حفاظتی دانشگاه بریتیش کلمبیا (UBC) به سرپرستی مگان وایناند بررسی کردهاند که این کار واقعاً چقدر مؤثر است. آنها ۳۱۳ مورد انتقال (translocation) در سراسر جهان را که بین سالهای ۲۰۰۷ تا ۲۰۲۳ انجام شده و ۱۶۳ گونه را در بر میگرفت، با یک چارچوب استاندارد سنجیدند؛ از زنده ماندن اولیهی جانوران گرفته تا تولیدمثل، رشد جمعیت و بقای بلندمدت. نتایج در مجلهی Conservation Biology منتشر شده است.
یافتهها نشان میدهد تنها ۶ درصد انتقالهایی که برای کاهش خسارت پروژههای عمرانی انجام شده بودند به رشد جمعیت رسیدند و هیچکدام به بالاترین سطح موفقیت، یعنی جمعیتی که بتواند بهتنهایی دوام بیاورد و زادآوری کند، نرسیدند. در مقابل، ۱۹ درصد انتقالهایی که با هدف حفاظت از گونهها یا بازگرداندن آنها انجام شده بود، رشد جمعیت یا چشمانداز بقای بلندمدت نشان دادند؛ نرخ شکست انتقالهای عمرانی تقریباً دو برابر بود. دو عامل با موفقیت ارتباط داشت: رفع تهدیدها در محل رهاسازی پیش از انتقال، و پایش طولانیتر جانوران پس از آن. پژوهشگران یادآوری میکنند که جانوران منتقلشده ممکن است محل رهاسازی را ترک کنند یا با زیستگاه نامناسب و تهدیدهای تازه روبهرو شوند. یک مطالعهی جداگانهی همین دانشگاه هم برآورد کرده که در استان بریتیش کلمبیا بین سالهای ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۲ حدود ۵٫۱ میلیون خزنده و دوزیست به دلیل پروژههای عمرانی جابهجا شدهاند، بیآنکه پایش بقایشان الزامی باشد.
توصیهی نویسندگان این است که انتقال جانوران جایگزین حفاظت و احیای زیستگاه نشود. این نتیجه برای کسانی که فکر میکنند رها کردن یک خزنده یا دوزیست در «طبیعت» یعنی نجات آن هم پیام روشنی دارد: جانوری که به محیطی تازه منتقل میشود، حتی با برنامهریزی کارشناسی، شانس کمی برای ماندگاری دارد.