ظاهر مار تعیین میکند از آن بترسیم یا زیبایش بدانیم
پژوهشگرانی از دانشگاه آویرو در پرتغال و دانشگاه برازیلیا در برزیل، به سرپرستی ساندرا سوارش و با نویسندگی اول لوئیز بیوندی، بررسی کردهاند که چرا برخی مارها ترس برمیانگیزند و برخی دیگر به نظر ما زیبا میآیند. آنها در یک نظرسنجی آنلاین ۹۲ عکس از مارها و خزندگان بیدستِ مارمانند را به ۳۷۷ نفر ۱۸ تا ۷۴ ساله از برزیل و پرتغال نشان دادند و از آنها خواستند میزان ترس، چندش، زیبایی، خوشایندی، برانگیختگی و اندازهی ظاهری هر مار را امتیاز دهند. نتایج در مجلهی Proceedings of the Royal Society B منتشر شده است.
پاسخها بر اساس شکل بدن مارها به سه دستهی روشن تقسیم شد: افعیها و بواها بیشترین ترس را ایجاد کردند؛ مارهای باریک و کشیده از خانوادههای کلوبرید و دیپسادید برداشت مثبتتری داشتند؛ و مارهای کوچکِ زیرزمینی (فاسوریال) بیشتر حس چندش برانگیختند. نکتهی مهم این بود که برداشت دیداری از «خطرناک بودن» با خطر واقعی مار ارتباطی نداشت. به گفتهی سوارش، این نشانههای ظاهری احتمالاً مثل یک «میانبُر دیداری» عمل میکنند که مغز با آن خطر را تخمین میزند. تجربهی شخصی و میزان آشنایی افراد با مارها هم شدت واکنشها را بهطور محسوسی تغییر میداد.
این یافته برای نگهدارندگان مار و دامپزشکان هم پیام روشنی دارد: بخش بزرگی از ترس عمومی از مارها بر پایهی ظاهر شکل میگیرد، نه خطر واقعی هر گونه. از سوی دیگر، چون آشنایی بیشتر با مارها شدت این واکنشها را تغییر میدهد، آموزش و برخورد آگاهانه میتواند به اصلاح نگاه جامعه به این جانوران و کاهش آسیب زدن بیدلیل به آنها کمک کند.
منبع: Phys.org